opracował Marek Dziedziak


 

Odległe początki szkoły

        Początki szymbarskiej szkoły sięgają 1860 roku, kiedy z inicjatywy ówczesnego proboszcza ks. Marcelego Żabickiego powstała niewielka, drewniana szkółka parafialna. Uczył w niej początkowo organista Franciszek Kwiatkowski. Od 1881 r. kiedy władze autonomii galicyjskiej przekształciły ją w szkołę trywialną na funkcję nauczyciela wyznaczony został Franciszek Trześniowski. W latach 1892 – 1895 z inicjatywy Michała Przybylskiego, Jana Gubały i Franciszka Trześniowskiego wzniesiono nową, murowaną szkołę z dwiema salami lekcyjnymi i mieszkaniami dla nauczycieli. Znajdowała się ona w innym miejscu niż obecny budynek szkolny, w pobliżu mostu na rzece Ropie, poniżej drewnianego kościoła p.w. św. Wojciecha. Powstanie szymbarskiej szkoły było związane z reformą oświaty w autonomicznej Galicji, która pozwalała pod panowaniem austriackim upowszechniać polskie szkolnictwo. Przykładowo, w powiecie gorlickim szkół pospolitych (powszechnych) w 1897 r. było już 43, a w 1910 r. liczba ta wzrosła do 70. Ustawa z dnia 2.05.1873 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół ludowych i posyłaniu do nich dzieci, zmieniona nieco w 1895 r. dzieliła szkoły ludowe na wydziałowe i pospolite. W tych ostatnich pełny cykl nauki wynosił 6 lat. We wsiach galicyjskich istniały jednak zwykle szkoły jedno lub dwuklasowe.

 

 

Fragment Kroniki Szkoły Podstawowej w Szymbarku

     Na podstawie zebranego materiału, oraz dokumentów od najstarszego gospodarza i byłego wójta gminy Szymbark Jana Gubały ur. w r. 1852 w Ropie, stwierdzono: Szkoła w Szymbarku istnieje od roku 1860. Do założenia tej szkoły przyczynił się ówczesny proboszcz parafii ks. Marceli Żabicki. Udzielił on kawałek gruntu z majątku kościelnego, na którym postawiła gmina drewniany budynek z przeznaczeniem na szkołę. Była to t. zw. Szkółka parafialna i pierwszym nauczycielem w tej szkole był organista miejscowej parafii Franciszek Kwiatkowski. Po kilku, czy kilkunastu latach austriackie władze szkolne zamianowały nauczyciela. Był nim Franciszek Trześniowski, pochodzący rodem z Brzostku. Tu rozpoczął pracę, pozostając na posterunku swej pracy aż do przeniesienia go w stan spoczynku. W tym czasie syn Franciszka Trześniowskiego, był starostą w Gorlicach. Po objęciu władzy wójta gminy Szymbark przez Jana Gubałę, wyłoniła się myśl budowy gmachu szkolnego. Wójt Jan Gubała przystąpił do przygotowania planów, które zostały przedłożone Radzie Gminnej w dniu 10 stycznia 1891 roku. Tenże wójt Jan Gubała uzyskawszy zezwolenie Rady Gminnej w formie uchwały, zakupił parcelę pod budowę nowej szkoły. Parcela ta została nabyta u gospodarza Wincentego Nowaka.(…) Po załatwieniu wszystkich formalności przystąpiono do budowy szkoły. Po ustąpieniu wójta Michała Przybylskiego wybrano wójtem Jana Gubałę, który bardzo energicznie do pracy przystąpił. Wkrótce ukończona została budowa szkoły murowanej z dwoma klasami o pow. 126m2 oraz dwa mieszkania: dla kierownika szkoły i jednego nauczyciela. Od roku 1895 nauka odbywa się w nowym gmachu. Stary budynek szkółki parafialnej przeznaczono na przytułek dla starców.